Interakcje ACP-105 z innymi substancjami

Osoby zainteresowane ACP-105 często zastanawiają się, czy można go łączyć z lekami, suplementami lub innymi substancjami anabolicznymi. Odpowiedź komplikuje to, że nie prowadzono żadnych badań klinicznych interakcji tego związku. Redakcja przeanalizowała, co można zasadnie przypuszczać na podstawie farmakologii androgenów i gdzie kończy się wiedza.

Dlaczego o interakcjach ACP-105 wiadomo tak mało

ACP-105 to niesterydowy selektywny modulator receptora androgenowego (SARM), który opracowywała firma Acadia Pharmaceuticals. Opublikowane dane o nim ograniczają się głównie do charakterystyki chemicznej, badań na modelach komórkowych i zwierzętach. W otwartej literaturze nie ma żadnego badania klinicznego interakcji lekowych tego związku u ludzi.

Dla zarejestrowanego leku regulator wymaga osobnych badań: jak substancja jest metabolizowana przez enzymy cytochromu P450, czy je hamuje lub indukuje, czy konkuruje o białka transportowe. Dla ACP-105 takiego pakietu danych w otwartym dostępie nie ma, dlatego jakiekolwiek stwierdzenie w rodzaju „bezpiecznie łączy się z…” nie ma podstaw naukowych.

Dlatego redakcja w tym artykule opiera się na trzech źródłach wiedzy: ogólnej farmakologii receptorów androgenowych, znanych interakcjach testosteronu i sterydów anabolicznych zapisanych w oficjalnych ulotkach oraz danych z analiz produktów „chemikaliów badawczych” sprzedawanych pod nazwą SARM.

Warto zrozumieć: brak opublikowanych interakcji nie oznacza ich braku. Oznacza jedynie, że nikt ich systematycznie nie badał, a zatem osoba przyjmująca taki produkt faktycznie bierze udział w niekontrolowanym eksperymencie.

Inne androgeny i SARM: sumowanie efektów

Najbardziej oczywisty typ interakcji jest farmakodynamiczny. ACP-105, sterydy anaboliczne i inne SARM działają przez ten sam receptor androgenowy. Gdy kilka agonistów jednocześnie oddziałuje na jeden cel, ich efekty z reguły nie neutralizują się wzajemnie, lecz sumują — zarówno te pożądane, jak i niepożądane.

Najbardziej przewidywalna konsekwencja to głębsze zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-gonady. Każdy androgen z osobna obniża wydzielanie hormonu luteinizującego i folikulotropowego, a w połączeniu zahamowanie staje się silniejsze i prawdopodobnie dłużej się odbudowuje. Mechanizm ten szczegółowo opisano dla sterydów anabolicznych (Rahnema et al., 2014).

Druga konsekwencja to wpływ na lipidy. Dla androgenów doustnych i SARM badanych klinicznie charakterystyczne jest obniżenie cholesterolu lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL). Połączenie kilku substancji o takim działaniu logicznie nasila niekorzystne przesunięcie profilu lipidowego, zwłaszcza jeśli jedną z nich jest doustny steryd 17-alfa-alkilowany.

Trzeci aspekt — „selektywność” ACP-105 w połączeniu ze sterydami traci sens. Nawet jeśli sam związek w modelach zwierzęcych mniej wpływał na prostatę niż na mięśnie, dodany do niego steryd wnosi pełne spektrum efektów androgenowych, estrogenowych i innych.

• sumaryczne zahamowanie własnego testosteronu i spermatogenezy;
• nasilenie spadku HDL;
• niemożność rozróżnienia, która substancja wywołała działanie niepożądane;
• utrudnienie diagnostyki przy zgłoszeniu się do lekarza.

Leki o znanych „androgenowych” interakcjach

Dla testosteronu i sterydów anabolicznych oficjalne ulotki opisują kilka klinicznie istotnych interakcji. Ponieważ ACP-105 jest agonistą tego samego receptora, redakcja uważa za uzasadnione traktowanie ich jako potencjalnie istotnych, choć bezpośrednich dowodów dla tego związku nie ma.

Pierwsza grupa to pośrednie antykoagulanty. Androgeny mogą nasilać działanie warfaryny i leków pokrewnych, co zwiększa ryzyko krwawień. U osób przyjmujących antykoagulanty każda substancja androgenowa wymaga kontroli wskaźników krzepnięcia pod nadzorem lekarza.

Druga grupa to leki stosowane w leczeniu cukrzycy. Androgeny wpływają na wrażliwość na insulinę, a w ulotkach testosteronu zaznaczono, że może być potrzebna korekta dawek leków przeciwcukrzycowych. Dla osoby z cukrzycą niekontrolowana zmiana glikemii to realne ryzyko.

Trzecia grupa to glikokortykosteroidy. Połączenie androgenów z kortykosteroidami może nasilać zatrzymanie płynów i obrzęki, co jest szczególnie niebezpieczne dla osób z niewydolnością serca, chorobami nerek lub wątroby.

Wątroba, alkohol i metabolizm

O metabolizmie ACP-105 u człowieka wiadomo głównie z badań antydopingowych: laboratoria badają, w jakie związki przekształca się substancja, by wykrywać ją w moczu. Prace te pomagają znaleźć markery do testów, ale nie dają odpowiedzi, które enzymy są kluczowe i czy ACP-105 konkuruje z lekami o ich pracę.

Bez tych danych nie da się przewidzieć, jak na stężenie związku wpłyną na przykład azolowe leki przeciwgrzybicze, antybiotyki makrolidowe czy leki przeciwpadaczkowe, które istotnie zmieniają aktywność enzymów wątrobowych. Teoretycznie jedne z nich mogą podnosić poziom substancji we krwi, a inne — obniżać.

W literaturze medycznej opisano przypadki polekowego uszkodzenia wątroby w związku ze stosowaniem produktów sprzedawanych jako SARM. Choć większość takich doniesień dotyczy innych związków, sam fakt hepatotoksyczności w tej klasie czyni połączenie z alkoholem, wysokimi dawkami paracetamolu lub sterydami doustnymi szczególnie niepożądanym.

Osobno warto wspomnieć o suplementach roślinnych o potencjalnej hepatotoksyczności i „wątrobowych” boosterach, które nierzadko przyjmuje się razem. Ich skuteczność w ochronie wątroby przed androgenami nie jest udowodniona, a dodatkowa aktywność farmakologiczna tylko komplikuje obraz.

Ukryta interakcja: co naprawdę jest w fiolce

Najmniej przewidywalna „interakcja” wiąże się nie z ACP-105, lecz ze składem produktu. W badaniu opublikowanym w JAMA tylko około połowa przetestowanych produktów sprzedawanych online pod marką SARM zawierała deklarowaną substancję, a część zawierała inne związki aktywne lub nie zawierała substancji czynnej w ogóle (Van Wagoner et al., 2017).

Oznacza to, że osoba starannie sprawdzająca zgodność ACP-105 ze swoimi lekami może otrzymać zupełnie inną substancję — inny SARM, stymulant czy preparat wpływający na hormon wzrostu. Żadna tabela interakcji nie chroni przed nieznanym składem.

Dodatkowa kwestia to rozpuszczalniki i substancje pomocnicze w postaciach płynnych. Niskiej jakości roztwory mogą zawierać pozostałości rozpuszczalników organicznych, których własne interakcje z alkoholem i lekami również nie są przewidywalne.

Właśnie dlatego redakcja podkreśla: rozmowa o interakcjach nielegalnych chemikaliów badawczych zawsze powinna zaczynać się od kwestii jakości i pochodzenia produktu, a nie od tabel zgodności.

Wnioski redakcji

Opublikowanych badań interakcji lekowych ACP-105 u ludzi nie ma. Wszystko, co można dziś powiedzieć, opiera się na farmakologii receptorów androgenowych oraz na znanych interakcjach testosteronu i sterydów anabolicznych.

Najbardziej przewidywalne ryzyka to sumowanie efektów z innymi androgenami, potencjalny wpływ na działanie antykoagulantów i leków przeciwcukrzycowych, zatrzymanie płynów przy glikokortykosteroidach oraz dodatkowe obciążenie wątroby.

Najmniej przewidywalne ryzyko to nieznany skład produktu, który czyni wszelkie teoretyczne wyliczenia zgodności umownymi. Dla sportowców przechodzących kontrolę antydopingową ACP-105 jest również zakazany jako SARM na liście WADA.

Jeśli przyjmujesz stałe leki, poinformuj lekarza o wszystkich substancjach, które zażywasz: to jedyny sposób, by w porę zauważyć niebezpieczną interakcję. Polecamy też lekturę naszych materiałów o działaniach niepożądanych ACP-105, wpływie ACP-105 na profil lipidowy i serce oraz o wynikach badań laboratoryjnych produktów z rynku.

Bibliografia

1. Schlienger N, et al. Synthesis, structure-activity relationships, and characterization of novel nonsteroidal and selective androgen receptor modulators. J Med Chem. 2009;52(22):7186–7191.
2. Narayanan R, Coss CC, Dalton JT. Development of selective androgen receptor modulators (SARMs). Mol Cell Endocrinol. 2018;465:134–142.
3. Van Wagoner RM, Eichner A, Bhasin S, Deuster PA, Eichner D. Chemical composition and labeling of substances marketed as selective androgen receptor modulators and sold via the internet. JAMA. 2017;318(20):2004–2010.
4. Rahnema CD, Lipshultz LI, Crosnoe LE, et al. Anabolic steroid-induced hypogonadism: diagnosis and treatment. Fertil Steril. 2014;101(5):1271–1279.
5. Pope HG Jr, Wood RI, Rogol A, et al. Adverse health consequences of performance-enhancing drugs: an Endocrine Society scientific statement. Endocr Rev. 2014;35(3):341–375.
6. Thevis M, Schänzer W. Mass spectrometry of selective androgen receptor modulators. J Mass Spectrom. 2008;43(7):865–876.
7. World Anti-Doping Agency. The World Anti-Doping Code: International Standard — Prohibited List. Montreal: WADA; чинна редакція.